Mijn hond is bang voor vuurwerk

Vuurwerkangst bij honden: hoe help je je hond écht?

Vuurwerkangst is voor veel honden een enorm probleem. De harde knallen, felle flitsen en zelfs de geur van brand kunnen ervoor zorgen dat je hond diep in de stress schiet. Toch krijgen hondeneigenaren nog regelmatig te horen dat je je hond niet moet troosten, omdat je daarmee het bange gedrag zou bevestigen. Nou… laten we dat misverstand meteen uit de wereld helpen.

In deze blog vertel ik je hoe je je hond wél kunt helpen, wat hij zelf nodig heeft, hoe jij hem kunt ondersteunen en wat je kunt doen als de angst zo diep zit dat simpele training niet genoeg is.

Geef je hond een veilige plek.

Wanneer je hond bang is, zoekt hij uit zichzelf een plek op waar hij zich het veiligst voelt.
Dat kan een bench zijn als je hond deze al gewend is, maar het kan ook zijn dat je hond op andere plekken wegkruipt bijvoorbeeld onder een tafel, in de badkamer of zelfs in het toilet. Dit zijn vaak ruimtes in het midden van het huis, met weinig ramen, waardoor het geluid en licht minder binnenkomen.
Het beste is om je hond zelf een plek te laten kiezen en mocht het zo zijn dat hij het op deze plek nog steeds wel heel spannend vindt. Ga dan even bij hem zitten! Jouw aanwezigheid kan een wereld van verschil maken.

Daarnaast kan je nog zorgen voor achtergrondgeluiden. Hoe stiller het in huis is, hoe harder de geluiden van buiten binnenkomen en eventueel gordijnen sluiten dat hij ook de flitsen niet ziet.

Je mag je hond troosten – sterker nog: dat moet je

Er bestaat een hardnekkige mythe dat je angst zou “belonen” als je je hond troost.
Maar angst is geen gedrag. Angst is een emotie.

Punt 1: Angst is een emotie, geen gedrag, dus dat kun je niet erger maken door er aandacht aan te besteden.

Punt 2: Het negeren van je hond terwijl hij ergens bang voor is, zorgt er alleen maar voor dat er meer wrijving ontstaat in jullie band. Dat hij niet bij jou terecht kan wanneer het nodig is. Dat hij er alleen voor staat.

Punt 3: Hoe egoïstisch ben je als persoon wanneer je hond doodsbang is, als je hem ook nog in zijn sop laat gaar koken? Dat doe je met je kinderen toch ook niet? We praten hier over échte angst. Vuurwerkangst is intens: felle lichtflitsen, harde knallen, trillende ramen… alles in je hond schreeuwt: dit is gevaarlijk!

Mijn eigen hond, Koda, kwam ook altijd naar me toe als hij bang was.
Dan nam ik hem op schoot, dekentje erover, gordijnen dicht. Was zijn angst erger, dan vluchtte hij naar de badkamer. Dan ging ik daar bij hem zitten, simpelweg om er voor hem te zijn.

De verschillende gradaties van angst?

Honden hebben niet elke keer dezelfde reactie. Angst kan langzaam oplopen.

Bij Koda kon één knal nog wel, twee maakte hem onzeker, en bij de derde wilde hij naar huis.
In huis gebruikte ik soms een lickimat als afleiding,maar alleen als hij nog bereikbaar was.
Was hij al gevlucht naar de badkamer? Dan had dat geen zin meer.

Supplementen, een Thundershirt of medicatie kunnen helpen om die gradaties te beïnvloeden. Ze halen de angst niet weg, maar zorgen ervoor dat je hond minder snel in volledige paniek schiet, zodat hij wél bereikbaar blijft voor training of afleiding.

Het ‘feestje’-principe: positieve associaties maken.

Je hebt het vast al eens van trainers gehoord: elke keer als er een knal komt, zeg jij 'feestje' en gooi je wat snoepjes naar je hond. Of je strooit ze op de grond, of je voert er een aantal uit je hand. Hoe dan ook, je hoort er een feestje van te maken. De bedoeling hiermee is om met elke knal die je hond hoort een positieve associatie te maken. Dit helpt heel goed in de fase dat je hond nog niet doodsbang is, maar nog openstaat voor voer en voor trainen. Je kunt starten met dit gedrag aanleren in huis.

Je koppelt eerst aan het woord 'feestje' of van mij part zeg je 'boem' of 'knal' dat dit voer oplevert voor je hond. Het helpt natuurlijk wel als je niet heel droog en saai 'boem' zegt en dan een snoepje geeft. Het helpt als je er een beetje een spelletje van maakt. Als jij heel enthousiast 'boem' of heel enthousiast 'feestje' zegt en je gooit een handje voer op de grond dat hij mag opeten, dan maak je er voor je hond een leuk spelletje van. Als je hond de koppeling heeft gelegd: "bij dit woord krijg ik eten", dan probeer je dit buiten op straat ook.

Je hond wandelt voor je uit, je zegt 'boem' of 'feestje', hij draait zich dan – als het goed is – om en jij gooit een handvol snoepjes. Nu heb je de koppeling aan het woord gemaakt. Je moet daarna nog de koppeling aan het geluid maken, en dat is een lastigere uitdaging. Je hond heeft namelijk een emotie van angst bij het horen van het geluid.

Dat betekent dat hij, afhankelijk van zijn angst, niet openstaat voor leren en niet openstaat voor voer. Hoe goed de oefening dus gaat helpen, heeft te maken met hoe heftig de angst is bij jouw hond, hoe ver weg het geluid is en hoe vaak achter elkaar. Tegelijkertijd is het ook een goede graadmeter: hoe bang is je hond op dit moment? Hij heeft namelijk van tevoren al geleerd dat het commando 'boem' of 'feestje' betekent: "ik krijg voer".

Als hij dus naar jou kijkt of gaat zoeken naar voer, dan weet je dat hij nog bereikbaar is en de angst nog niet té aanwezig is. Wil je hond alsnog in paniek vluchten of bevriest hij en neemt hij het voer niet aan of eet hij het niet op? Dan is de angst te groot voor deze oefening en zul je meer nodig hebben dan alleen dit. Het woord 'feestje' (of iets anders) kun je toepassen bij alle knalgeluiden die je hond spannend vindt, zo ook als het jach(t)schoten zijn, wanneer het onweer is of een auto-/scooteruitlaat die veel herrie maakt.

Wat kan je doen, als de angst wat dieper zit. Op het moment dat feestje niet helpt omdat de angst van je hond te diep zit, kun je je hond helpen door hem te ondersteunen met supplementen of, in het ergste geval, met medicatie tegen de angst. Supplementen kunnen hem helpen beter om te gaan met de angst en daardoor weer open te staan voor leren, zodat je de oefening nog een keer kunt proberen aan te leren.

Als de angst dieper zit: wat kun je doen?

Wanneer training niet genoeg is, kun je je hond ondersteunen:

Supplementen

Er zijn veel opties: Bachbloesem, Dogsuppy, Zylkene, PUUR-producten, enzovoort.
Er is geen one-size-fits-all. Het verschilt per hond wat werkt.

Thundershirt

Thundershirt: Voor de ene hond werkt het heel goed, voor de andere hond doet het te weinig. De Thundershirt is gemaakt om constante druk te geven op de zenuwuiteinden, wat een rustgevende werking heeft. Denk aan het inbakeren van baby’s; bij koeien in transportwagens wordt het gebruikt en ook bij mensen kan dit helpen. Over het grootste gedeelte van je lichaam constante druk uitoefenen zorgt ervoor dat je rustig wordt.

Medicatie via de dierenarts

Denk aan Sileo, Pexion, Clomicalm, gabapentine of diazepam.
Let op: Vetranquil is NIET geschikt bij vuurwerkangst.
Honden worden er wel suf van, maar ze krijgen alles nog mee.

Tips voor wandelingen in de vuurwerkperiode

• Zoek vuurwerkvrije plekken op, of boek een afgelegen huisje in het buitenland.
• Wandel in het bos. De geuren en afstand tot de bebouwing kunnen helpen.
• Lijn je hond dubbel of driedubbel aan.
• Elk jaar raken er honden kwijt door een knal. Gebruik een anti-ontsnaptuig of dubbele lijn en karabijnhaak in plaats van Musketon.
• Luister naar je hond, is hij in pure paniek? Ga naar huis. Buiten blijven helpt dan niet meer.