Waarom kwispelt mijn hond?

Nog steeds denken ontzettend veel mensen dat wanneer een hond kwispelt, de hond blij is. Ik hoor ook heel vaak, als ze interactie hebben met andere honden: “Maar hij kwispelt, dus hij is blij” of “Hij weet niet goed hoe hij zich voelt, want hij gromt nu, maar hij kwispelt ook, dus hij is toch ook blij?”
Het is een heel oud gezegde dat vaak in de volksmond werd gebruikt: kwispelende honden zijn blije honden. Alleen dat is dus niet altijd zo.

De staart van de hond is een ontzettend belangrijk communicatiemiddel. Hij kwispelt niet alleen wanneer de hond blij is, nee, ook wanneer de hond het spannend vindt en zelfs wanneer de hond agressie inzet, kan je een kwispelende staart zien. Geloof me, ik heb misschien wel twintig filmpjes met honden die kwispelen waarvan jij toch niet denkt: laat ik nu mijn hand maar uitsteken, want hij is zo blij, terwijl hij met zijn tanden ontbloot voor mijn neus staat.

Het is een beetje net alsof er gezegd wordt: blaffende honden bijten niet. Ook zoiets wat ooit eens als gezegde is ontstaan. Het is een spreekwoord dat betekent dat mensen die dreigen of een grote mond opzetten, niet overgaan tot daadwerkelijke actie. Alleen veel mensen denken ook dat de metafoor die in dit gezegde wordt gebruikt, letterlijk de waarheid is.

Terug naar het kwispelen van je hond: het is dus een belangrijk communicatiemiddel. Je hond kent vier verschillende typen kwispels. De snelheid is belangrijk en ook de richting waarin hij kwispelt speelt een rol. Ik zal dit hieronder uitleggen.

Je hebt vier verschillende kwispels:

De brede kwispel:
De staart beweegt horizontaal van links naar rechts. Het is een blije kwispel, maar hij veegt nog niet gelijk alles van tafel af. Er zit een verschil tussen de brede kwispel en de zwabberkwispel, maar vaak heeft een hond een voorkeur voor welke hij laat zien. Sommige honden zullen gewoon niet zo uitgebreid kwispelen als bij de zwabberkwispel. Dat betekent niet dat ze niet blij zijn.

De zwabberkwispel:
Dit is dé blije kwispel. De staart gaat als een soort zwabber over de vloer van links naar rechts. Het lijf van de hond is ontspannen en dit is vaak de kwispel waarbij alles van tafel af geveegd wordt bij grote rassen. Het is ook de kwispel waarbij de kont vaak mee beweegt en de achterpoten als het ware dansen. De zwabberkwispel wordt ook ingezet als kalmerend signaal richting andere honden om te laten zien dat hij geen agressieve bedoelingen heeft.

De stijve kwispel:
De stijve kwispel is een kwispel die niet zo losjes en uitgebreid is als de zwabberkwispel. De beweging is kleiner en strakker en je ziet vaak spanning over het hele lijf. Soms zie je dat alleen een staartpuntje kwispelt en de rest niet echt meebeweegt. Deze honden ervaren veel spanning in de situatie en het gedrag zal waarschijnlijk eerder naar de slechte kant omslaan dan naar de positieve kant.

De propellerkwispel:
De propellerkwispel krijgt zijn naam van de propeller van een helikopter. De staart maakt een meer draaiende beweging van hoog naar laag. Dit zijn honden die wat onzeker zijn, maar wel goede bedoelingen hebben.

De richting waarin je hond kwispelt:

Wat zeg jij nu, Terry, zit er ook nog verschil in welke kant mijn hond op kwispelt? Ja, zeker. In 2007 is er tijdens een experiment door Italiaanse onderzoekers een verband gezocht tussen de kwispelrichting en de onderliggende emotie. Er zijn nog steeds wat onduidelijkheden in dit onderzoek, maar er kwamen wel een aantal leuke inzichten naar voren.

Zo is eruit gekomen dat een hond die overwegend naar rechts kwispelt, hiervoor zijn linkerhersenhelft gebruikt en dat dit zorgt voor positieve gedachten en toenadering.
Een hond die vaker naar links kwispelt, gebruikt zijn rechterhersenhelft en ervaart dan meer spanning; hij wil contact vermijden. Dit zie je vaker wanneer ze andere honden op straat kruisen dan in situaties bij jou thuis.

De snelheid van kwispelen:
De snelheid van kwispelen speelt ook een rol. Het heeft vaak te maken met hoe hoog de hond is opgewonden of hoe spannend hij iets vindt. Hoe sneller hij kwispelt, hoe meer opwinding hij ervaart, zowel positief als negatief. Hoe langzamer, hoe minder opwinding.

Je kan niet alleen aan de hand van de staart bepalen hoe je hond zich voelt. Je moet naar het hele lichaam kijken. Spierspanning is bijvoorbeeld altijd een hele duidelijke indicator. Hoe losser hij in zijn lijf is, hoe ontspannener hij zich voelt.

De verschillende staarten:
Nu je deze informatie hebt gehoord, hoor ik mensen al zeggen: “Maar mijn hond draagt zijn staart altijd hoog in een krul” of “Mijn hond heeft geen staart, maar alleen een stompje.” Toch kan je ook aan de hand van dat stompje zien hoe de hond zich voelt. Het is misschien wat moeilijker, maar ook dat stompje kan blij bewegen. En ook die staart hoog in de krul kan een ontspannen of juist gespannen kwispel laten zien. Je moet alleen leren hoe je moet kijken; het begint vaak bij de staartaanzet.

Observeer je hond en zijn staart in verschillende situaties. Kijk er eens bewust naar en zie of je verschillen opmerkt.